سیم پیچی موتور کولر و نحوه اجرای آن

سیم پیچی موتور کولر
سیم پیچی موتور کولر

موتور الکتریکی قلب تپنده کولر است. اما اگر موتور الکتریکی کولر بسوزد، چه کار باید کرد؟ به نظر شما تعمیر و سیم پیچی دوباره موتور کولر راهکار مناسبتری است یا تعویض آن و خریداری یک موتور الکتریکی نو؟ گرچه موضوع سیم پیچی موتور کولر یک بحث فنی است و به دانش و مهارت تخصصی نیاز دارد، اما بد نیست درباره آن بیشتر بدانیم تا بتوانیم در صورت لزوم درباره تعمیر یا تعویض موتور الکتریکی کولر بهتر تصمیم‌گیری کنیم. (پیشنهاد مطالعه: راهنمای کامل سرویس کولر آبی)

چه زمانی نیاز به سیم پیچی موتور کولر است؟

پاسخ کوتاه به این سوال اینست: «زمانی که موتور کولر می‌سوزد»، برای حل این مشکل دو راه پیش رو داریم: سیم پیچی دوباره موتور کولر یا تعویض آن با یک موتور الکتریکی نو. در عملیات سیم پیچی موتور کولر ابتدا سیم پیچ قدیمی از موتور خارج می‌گردد، فرآیند سیم پیچی مجدد انجام می‌گیرد و سپس عایق هواخشک (شارلاک) روی آن اجرا می‌شود.

سیم پیچی موتور کولر
کدام راهکار بهتر است: سیم پیچی موتور کولر یا تعویض آن با یک موتور الکتریکی نو؟

سیم پیچی موتور کولر؛ آری یا نه؟

سیم پیچ اولیه که توسط کارخانه بر روی استاتور (بخش ثابت موتور) تعبیه گشته به طور دقیق و با در نظر گرفتن عواملی مانند سرعت، وزن، کیفیت سیم، مصرف انرژی و بازدهی انجام گرفته است. اما در هنگام سیم پیچی موتور کولر سوخته تنها به وزن سیم پیچ و قطر سیم توجه می‌شود و ممکن است به کیفیت سیم، عایق‌بندی و سایر ویژگی‌های فیزیکی اهمیتی داده نشود. بنابراین سیم پیچ جدید مقاومت الکتریکی بالاتری نسبت به سیم پیچ اولیه خواهد داشت و این امر از کارایی و بازدهی موتور سیم پیچی شده کاسته و اتلاف انرژی را افزایش می‌دهد.

هرچه موتور کولر از توان بالاتری برخوردار باشد، عملکرد بهتر و بازدهی بیشتری داشته و احتمالا قیمت اولیه آن بالاتر خواهد بود. اما بازدهی بیشتر موتور موجب صرفه‌جویی در مصرف انرژی و کاهش هزینه‌های آن در طولانی مدت می‌شود. تعمیر و سیم پیچی دوباره موتور کولر شاید هزینه کمتری نسبت به خریداری یک موتور الکتریکی نو روی دستتان بگذارد، اما موتور سیم پیچی شده بازدهی کمتری داشته و در مدت بهره‌برداری هزینه‌های مصرف انرژی بیشتری به دنبال خواهد داشت. از طرف دیگر، شاید بتوان افزایش هزینه‌های بلندمدت مربوط به انرژی مصرفی را برای یک موتور کولر کوچک فقط در دوره‌ای کوتاهی از سال مورد استفاده قرار می‌گیرد، نادیده گرفت.

نکته دیگری که باید به آن توجه داشته باشید عمر موتور کولر است. اگر عمر قطعه سوخته شما بیش از ۱۰ سال است، شاید زمان آن فرا رسیده که با جایگزینی موتور قدیمی با یک موتور نو سیستم سرمایشی خود را به روز نموده و بازده آن را بالا ببرید. مدت زمان مورد نیاز برای تعمیر یا تعویض قطعه و بازگشت آن به سیستم نیز عامل مهم دیگری است که در هنگام تصمیم برای سیم پیچی مجدد موتور کولر یا خریداری یک موتور الکتریکی نو باید مورد توجه قرار دهید.

سیم پیچی موتور کولر
چه فاکتورهایی را باید هنگام تصمیم‌گیری در مورد سیم پیچی موتور کولر یا جایگزینی آن با موتور الکتریکی نو در نظر بگیریم؟

پس پیش از تصمیم‌گیری، معایب و مزیت‌های سیم پیچی موتور کولر یا جایگزینی آن را بر اساس معیارهای زیر در نظر بگیرید:

  • عمر موتور
  • کارایی و بازده مورد انتظار
  • هزینه تعمیر یا تعویض
  • در دسترس بودن قطعه جدید
  • هزینه‌های بهره‌برداری در بلندمدت
  • ضرورت و فوریت بازگشت قطعه به سیستم
  • مشخصات و ویژگی‌های موتور و طرح الکتریکی سیستم کولر
  • چگونگی بهره‌برداری از قطعه در سیستم (موقتی و کوتاه‌مدت یا همیشگی و بلندمدت)

آموزش گام به گام سیم پیچی موتور کولر

موتور الکتریکی کولر سیستم مکانیکی نسبتا ساده‌ای دارد، اما سیم پیچی دوباره آن کاری است که می‌بایست توسط متخصصان حرفه‌ای انجام شود. موتورهای الکتریکی مورد استفاده در کولرها با ویژگی‌های گوناگون و الگوهای سیم پیچی متفاوتی به بازار عرضه می‌شوند، ولی روند سیم پیچی مجدد آنها رویهم رفته شامل سه مرحله است:

گام ۱: باز کردن و پیاده‌سازی قطعات موتور و خارج نمودن سیم پیچ

ابتدا سطح میز کار را با یک تکه پارچه تمیز کنید، چرا که سطح کار باید عاری از گرد و خاک و براده‌های فلزی باشد. موتور الکتریکی را روی میز قرار دهید و پیچ‌های آن را باز کنید. اکنون می‌توانید اجزای داخلی موتور را ببینید: استاتور (استوانه فولادی ثابت که اجزای درونی موتور را احاطه می‌کند)، آرمیچر یا روتور (قطعه‌ای شبیه یک یاتاقان کوچک در مرکز ساختار موتور) و سیم‌پیچی‌ها (سیم‌های مسی پیچیده شده پیرامون استاتور که انرژی الکترومغناطیسی را به روتور منتقل کرده و سبب چرخش آن می‌شوند).

سیم پیچی موتور کولر
اجزای داخلی موتور کولر عبارتند از: استاتور، آرمیچر و کلاف‌های سیمی

با دست آرمیچر را از استاتور خارج نمایید. برای این کار حتما از دستکش محافظ استفاده نمایید و حواستان باشد که براده‌ها و قطعات فلزی به دلیل خاصیت مغناطیسی استاتور و بدنه جذب آن نشوند. سر صاف پیچ گوشتی را زیر شیارهای فلزی قرار داده و آن را به آرامی به سمت بالا بکشید تا شیارها بازتر شده و سیم‌های پیچیده شده شل شوند. دقت کنید که به شیارها آسیبی وارد نشود تا بعدا در هنگام سیم پیچی موتور کولر دچار مشکل نشوید. تعدادسیم های هر کویل را بشمارید تا سیم پیچی جدید با ساختار اصلی مطابقت داشته باشد و سپس سیم ها را با قیچی سیمبر ببرید.

نکته: از آنجا که ساختار کلاف‌ها به وسیله لاک یکپارچه و متراکم گشته و به بدنه شیارها می‌چسبد، برخی افراد برای خارج نمودن سیم پیچی قدیمی از روش سوزاندن لاک بهره می‌گیرند.

سیم پیچی موتور کولر
سوزاندن لاک سیم‌ها برای خارج کردن سیم پیچ قدیمی

پس از آنکه سیم‌پیچی‌های قدیمی را به طور کامل از شیارها خارج نمودید، نوبت به عایق‌بندی می‌رسد. عایق قدیمی را با سیم‌چین از شیارها خارج نمایید و گرد و خاک موجود در شیارها را پاک کنید. کاغذ عایق را به اندازه شیار ببرید و هر تکه کاغذ را به آرامی درون شیارها جای دهید. البته اگر کاغذ عایق قدیمی همچنان سالم است، نیازی به جایگزینی آن با عایق جدید نیست.

سیم پیچی موتور کولر
در مراحل سیم پیچی موتور کولر توجه داشته باشید که سیم پیچ جدید می‌بایست به درستی عایق‌بندی شده و به هیچ وجه نباید به طور مستقیم با استاتور فولادی یا آرمیچر در تماس باشد.

گام ۲: سیم پیچی مجدد

حال سیم پیچی مجدد را با استفاده از سیم‌ها با ضخامت و تعداد مشابه و با پیروی از الگوی سی ‌پیچ قبلی آغاز نمایید. مطابقت با الگوی سی ‌پیچی اصلی و محکم و فشرده کردن کلاف‌ها به طور دقیق بسیار حائز اهمیت است، زیرا در غیر این صورت موتور الکتریکی کار نخواهد کرد. وقتی هر بخش از سیم پیچی را پایان می‌رسانید، شیارهای روی کلاف را به سمت پایین بیاورید. این کار کمک می‌کند کلاف‌های پیچیده شده در طول فرآیند سیم پیچی موتور کولر سر جای خود باقی بمانند.

سرهای آزاد اولین و آخرین کلاف را به نخستین شیار متصل کنید. لبه‌های این شیار را با دو سیم محکم ببندید. بدین ترتیب مدار کامل می‌شود و سیم پیچ داخل موتور می‌تواند جریان انرژی را بین ژنراتور و آرمیچر برقرار نماید. اکنون موتور را سرهم‌بندی کنید، آن را به برق وصل نموده و عملکرد آن را بررسی کنید.

سیم پیچی موتور کولر
پیش از آغاز سیم پیچی موتور کولر می‌توانید از ساختار و الگوی اولیه سیم‌ها عکس بگیرید و مراحل کار را مطابق با آن پیش ببرید.

گام ۳: اجرای وارنیش (شارلاک)

در صورت موفقیت‌آمیز بودن گام ۲ نوبت به اجرای شارلاک، وارنیش یا لاک زدن موتور می‌رسد. برای این کار لازم است دوباره درپوش و محور موتور را باز نموده و سیم پیچی داخل آن را چک کنید. پس از برطرف کردن ایرادهای احتمالی، استاتور را در گرمگن گرم نمایید و لاک یا وارنیش مورد نظر را آماده کنید. پس از گرم شدن موتور تا دمای مطلوب، آن را از گرمکن خارج نموده و در ظرف پر از لاک فرو ببرید تا لاک به خوبی میان سیم‌ها نفوذ کند. سپس، موتور را از ظرف وارنیش خارج نموده و به مدت چند ساعت در گرمکن حرارت دهید. در پایان، موتور را از گرمکن خارج کنید و بگذارید سرد شود.

سیم پیچی موتور کولر
پس از اتمام فرآیند سیم پیچی نوبت به اجرای شارلاک می‌رسد.

سخن پایانی

در این نوشتار معایب و مزایا و فرآیند سیم پیچی موتور کولر را به زبان ساده شرح دادیم، ولی دقت داشته باشید که تعمیر یا تعویض موتور الکتریکی کولر کاری تخصصی است و انجام آن بدون داشتن دانش، تجربه و مهارت کافی به هیچ وجه توصیه نمی‌شود. بنابراین پیشنهاد می‌کنیم جهت رفع ایرادهای احتمالی، راه اندازی و سرویس کولر از متخصصان کاربلد استادکار کمک بگیرید.

منبع: wikihow | wisdompage

نصب، تعمیر و سرویس کولر آبی

نصب، تعمیر و سرویس کولر آبی

  • تعمیر کولر آبی پوشالی، پرتابل، سلولوزی و رومیزی
  • رفع نشتی کف کولر
  • تعویض پوشال، برزنت و تعویض کف کولر آبی
  • تعمیر پمپ آب، دینام و موتور کولر آبی
ثبت رایگان سفارش