زمان مطالعه: 6 دقیقه

چکه کردن شیرهای آب خانه، یکی از معماهای خانه‌داری است. بسیاری از ما وقتی متوجه چکه کردن شیر آب می‌شویم، از فکر دردسر خبر کردن یک لوله‌کش و جمع و جور به‌هم ریختگی بعد از آن، به خود می‌لرزیم. اما اگر شیرهای آب منزل شما از نوع کارتریجی هستند، دیگر نیازی به نگرانی نیست. در این مطلب تصمیم به رمزگشایی کردن معمای چکه کردن شیر آب کارتریجی گرفته‌ایم و می‌خواهیم نحوه تعمیر کارتریج شیر آب را به شما آموزش دهیم. پس اگر می‌خواهید بدانید که تعمیر کارتریج شیر چگونه انجام می‌شود، با استادکار همراه باشید.

کارتریج شیر آب چیست؟

قبل از اینکه به شرح کارتریج و کاربرد آن بپردازیم، بهتر است شما را  به اختصار، با انواع شیرآلات ساختمانی آشنا کنیم. شیرهای آبی که در منازل خود و اطرافیانتان می‌بینید، معمولا جزو یکی از این ۴ گروه هستند:

  • شیر آب توپی (تک اهرمی)
  • شیر آب دیسکی (تک اهرمی)
  • شیر آب کارتریجی (دو اهرمی)
  • شیر آب فشاری (دو اهرمی)

احتمالا همگی ما با دسته آخر آشنایی داریم. شیرهای فشاری، همان شیرهای آب قدیمی‌ هستند که با چرخاندن دستگیره‌های آب گرم و سرد، آب از آن‌ها جاری شده و موقع بستن آب، نیاز به فشردن مضاعف دستگیره‌ها دارند تا چکه نکنند. مکانیزم کار این شیرها از طریق واشر است. شیرهای گروه‌های اول و دوم نیز همانطور که از نامشان پیداست توسط یک توپ کوچک درون بدنه شیر و یک دیسک سرامیکی کنترل می‌شوند.

اما شیرهای گروه سوم شیرهایی هستند که از طریق کارتریج کار می‌کنند. یعنی چرخاندن دستگیره یا بالا پایین کردن اهرمی‌ مشخص، باعث باز و بسته شدن دریچه جریان آب می‌شود، به این دریچه و سد جلوی آن، کارتریج یا مغزی شیر آب می‌گویند.

شیرآلات کارتریجی در دو حالت تک اهرمی‌ و دو دستگیره‌ای در بازار عرضه می‌شوند و مدل‌های مختلف شیر از انواع مختلفی از کارتریج‌های پلاستیکی یا برنجی استفاده می‌کنند.

معمولا زمانی که شیرهای آب کارتریجی چکه می‌کنند، این موضوع به علت شل شدن و یا آسیب دیدن کارتریج است. در ادامه مطلب به نحوه تعمیر و تعویض کارتریج شیرهای دو دستگیره‌ای و اهرمی ‌می‌پردازیم. همچنین در صورتی که مایلید درباره انواع شیرهای آب، اطلاعات کامل‌تری داشته باشید، می‌توانید مطلب “معرفی انواع شیرآلات ساختمانی” را مطالعه کنید.

کارتریج شیر آب چیست؟
چرخاندن دستگیره یا بالا پایین کردن اهرمی‌ مشخص، باعث باز و بسته شدن دریچه جریان آب می‌شود، به این دریچه و سد جلوی آن، کارتریج می‌گویند.

نحوه تعمیر کارتریج شیر آب (کارتریجی دو دستگیره‌ای)

بیشتر شیرهای آبی که دو دستگیره دارند، شیرهای کارتریجی هستند و هر دستگیره از شیرهای آب شیرین (گرم و سرد) دارای کارتریج مخصوص به خود است. البته اگر شیر آب سرویس شما دو دستگیره دارد اما قدیمی ‌است، ممکن است از نوع فشاری باشد نه کارتریجی. تشخیص نهایی این موضوع پس از برداشتن دستگیره اصلی شیر است: کارتریج‌ها معمولاً پلاستیکی هستند و با یک مهره نگهدارنده فلزی در جایشان ثابت می‌شوند، اما شیرهای فشاری معمولاً یک دریچه فلزی با یک واشر لاستیکی مسطح در قسمت پایین دارند.

اگر شیر آب دو دستگیره شما چکه می‌کند، دمای آب را حس کنید تا مطمئن شوید که مشکل از شیر گرم است یا سرد. البته ممکن است نیاز به تعویض کارتریج هر دو سمت باشد. سپس مراحل زیر را دنبال کنید.

منبع آب را قطع کنید

در برخی از منازل، برای شیر آب سرویس یا آشپزخانه، یک دریچه قطع آب زیر سینک وجود دارد. بیشتر دریچه‌های قطع آب دارای یک دسته کوچک توپی یا اهرمی ‌هستند که می‌چرخد. اگر شیر آب خانه شما چنین دریچه‌ای را ندارد، آب خانه را از شیر اصلی واحد قطع کنید. پس از قطع آب از منبع اصلی، شیر آب مورد نظرتان را باز کنید تا باقیمانده آب لوله و هر گونه هوای اضافه‌ای از آن خارج شود.

دستگیره شیر آب را از جایش خارج کنید

دستگیره شیر آب را بررسی کنید تا ببینید نحوه نصب آن چگونه است. بعضی از دستگیره‌ها دارای مهره‌ای در قسمت جانبی یا پشتی هستند. برخی دیگر دارای درپوشی تزئینی (معمولاً پلاستیکی) هستند که پیچ اصلی زیر آن قرار گرفته است. همچنین ممکن است شیر ​​آب شما دارای یک اهرم قابل جابجایی هم باشد که امکان جدا کردن آن از پایه دستگیره برای دسترسی به مهره‌های دستگیره وجود دارد.

اگر شیر آب شما دارای یک درب تزئینی است، آن را با یک پیچ گوشتی مسطح کوچک بردارید و بست دستگیره را با یک آچار فرانسه جدا کنید. سپس دستگیره را مستقیما بالا بکشید تا از شیر آب جدا شود.

بیشتر بدانید چگونه شیر سه راهه پکیج را تعویض کنیم؟

نحوه تعمیر کارتریج شیر آب
بعضی از دستگیره‌ها دارای مهره در قسمت جانبی یا پشتی هستند.

مهره نگهدارنده را بردارید

مهره نگهدارنده کارتریج را با استفاده از آچار یا انبردست شل کنید. مهره را از بدنه شیر آب خارج کنید. دقت کنید که در بالای کارتریج یک پیچ برنجی وجود دارد یا خیر. هدف این پیچ تقویت میله کارتریج در هنگام محکم شدن مهره بدنه شیر آب است. شاید لازم باشد که این پیچ قدیمی ‌را برداشته و در کارتریج جدید از آن استفاده مجدد کنید، زیرا همه کارتریج‌ها با پیچ جدید همراه نیستند.

تعمیر کارتریج شیر اهرمی
مهره نگهدارنده کارتریج را با استفاده از آچار یا انبردست شل کنید.

کارتریج قدیمی ‌را بردارید

به جهت کارتریج شیر آب دقت داشته باشید. شما باید کارتریج جدید را دقیقاً به همان روش نصب کنید. بیشتر کارتریج‌ها دارای یک یا دو زبانه هستند که در شکاف‌های بدنه شیر آب جا میفتند.

کارتریج را صاف بکشید تا از بدنه شیر آب خارج شود. در صورت لزوم، میله بالای کارتریج را با انبردست بگیرید تا آن را بیرون بکشید.

شما باید کارتریج جدید را دقیقاً به روش کارتریج قبلی نصب کنید.
شما باید کارتریج جدید را دقیقاً به روش کارتریج قبلی نصب کنید.

یک کارتریج جدید تهیه کنید

کارتریج قدیمی ‌را با خود به فروشگاه سخت افزار یا ابزارفروشی محله‌تان ببرید تا جایگزینی دقیقا مشابه آن پیدا کنید. کارتریج‌های جدید معمولاً دارای یک حلقه لاستیکی دایره‌ای شکل (حلقه چنبری) هستند. در صورت تمایل، مقداری روغن لوله کشی هم برای این حلقه‌ها تهیه کنید. استفاده از روغن باعث می‌شود کارتریج را راحت‌تر درون بدنه شیر آب وارد کنید به خصوص اگر کارتریج قدیمی ‌هم به سختی از آن بیرون آمده است.

کارتریج قدیمی‌ را با خود به فروشگاه سخت افزار یا ابزارفروشی محله‌تان ببرید تا جایگزینی دقیقا مشابه آن پیدا کنید.
کارتریج قدیمی‌ را با خود به فروشگاه سخت افزار یا ابزارفروشی محله‌تان ببرید تا جایگزینی دقیقا مشابه آن پیدا کنید.

کارتریج جدید را نصب کنید

در صورت لزوم پیچ برنجی کوچک را در قسمت بالایی کارتریج قرار دهید. اگر روغن لوله کشی را تهیه کرده‌اید، مقدار کمی ‌از آن را با انگشت خود بر روی حلقه چنبری کارتریج بمالید.

کارتریج جدید را به همان جهت کارتریج قبلی، وارد بدنه شیر آب کنید و هر زبانه‌ای را که روی کارتریج قرار دارد، با شکاف‌های روی بدنه شیر آب تنظیم کنید. کارتریج را کاملا داخل محفظه‌اش فشار دهید.

کارتریج جدید را به همان جهت کارتریج قبلی، وارد بدنه شیر آب کنید.
کارتریج جدید را به همان جهت کارتریج قبلی، وارد بدنه شیر آب کنید.

اتمام کار

کارتریج را با مهره نگهدارنده محکم کنید. می‌توانید مهره را با آچار یا انبردست محکم کنید (دقت کنید که آن را بیش از اندازه محکم نکنید). دسته شیر، مهره‌ها و همچنین درپوش تزئینی را مجددا به ترتیب گذشته نصب کرده و شیر اصلی آب را مجددا وصل کنید.

نحوه تعمیر کارتریج شیر آب اهرمی‌ (کارتریجی تک دستگیره‌ای)

در شیر آب اهرمی، اهرم باعث می‌شود که کارتریج داخلی در بدنه شیر آب بالا یا پایین برود و جریان آب را شروع و یا متوقف کند. آب گرم و سرد هر دو به همان کارتریج وارد می‌شوند و چرخیدن اهرم ترکیب آب و دمای آن را کنترل می‌کند. در شیرآلات کارتریجی دو دستگیره‌ای، همانطور که در بالا دیدیم، دو کارتریج وجود دارد که هر یک جریان آب گرم یا سرد را کنترل می‌کند. در ادامه نحوه تعمیر کارتریج شیر آب اهرمی ‌را با یکدیگر مرور می‌کنیم:

منبع آب را قطع کنید

در برخی از منازل، برای شیر آب سرویس یا آشپزخانه، یک دریچه قطع آب زیر سینک وجود دارد. بیشتر دریچه‌های قطع آب دارای یک دسته کوچک توپی یا اهرمی ‌هستند که می‌چرخد. اگر شیر آب خانه شما چنین دریچه‌ای را ندارد، آب خانه را از شیر اصلی واحد قطع کنید. پس از قطع آب از منبع اصلی، شیر آب مورد نظرتان را باز کنید تا باقیمانده آب لوله و هرگونه هوای اضافه‌ای از آن خارج شود.

دستگیره اهرمی‌ شیر آب را از جای خود در بیاورید

برای تعویض کارتریج قدیمی، ابتدا باید دسته شیر را بردارید. این کار می‌تواند کمی ‌دشوار باشد زیرا تولید کنندگان غالباً پیچی که دسته را در جایش نگه می‌دارد، زیر یک صفحه یا درپوش پلاستیکی پنهان می‌کنند. این درپوش ممکن است در قسمت بالای دسته یا در طرفین باشد و یا ممکن است به شکل یک پیچ آلن در کناره بدنه اهرم شیر آب باشد.

با برداشتن درپوش پلاستیکی با یک پیچ گوشتی، به پیچ دسته دسترسی پیدا کنید. اگر شیر آب شما درپوش پلاستیکی ندارد، ممکن است پیچ آن زیر یک برچسب تزئینی در بالای درب شیر آب پنهان باشد. می‌توانید این برچسب را با تیغه یک چاقو به آهستگی بلند کنید.

پیچ و مهره دسته را، با یک یا آچار آلن یا پیچ گوشتی برداشته و سپس دسته را بلند کرده و آن را بردارید. در بعضی موارد، فقط لازم است پیچ را شل کنید.

برای تعویض کارتریج قدیمی، ابتدا باید دسته شیر را بردارید.
برای تعویض کارتریج قدیمی، ابتدا باید دسته شیر را بردارید.

مهره نگهدارنده را بردارید

نحوه نگهداری کارتریج بسته به نوع مدل شیر آب متفاوت خواهد بود، اما در بیشتر موارد، نوعی مهره نگهدارنده وجود دارد که کارتریج را در جایش در بدنه شیر آب محکم می‌کند. اگر بلافاصله پس از باز کردن دسته شیر، مهره نگهدارنده را دیدید، آن را با استفاده از آچار یا انبردست شل کرده و مهره را از بدنه شیر آب خارج کنید.

اگر بلافاصله پس از بلند کردن دسته شیر مهره نگهدارنده را ندیدید، احتمالا شیر آب شما جدیدتر و پیچیده تر است و باید چند حلقه و براکت دیگر که قبل از مهره واقع شده است را بردارید.

نوعی مهره نگهدارنده وجود دارد که کارتریج را در جایش در بدنه شیر آب محکم می‌کند.
نوعی مهره نگهدارنده وجود دارد که کارتریج را در جایش در بدنه شیر آب محکم می‌کند.

گیره نگهدارنده کارتریج را بردارید

کارتریج با یک گیره برنجی U شکل در جایش محکم شده است، که این گیره نیاز به خارج شدن دارد. این گیره دو نوار پلاستیکی روی بدنه کارتریج را احاطه کرده است و هنگام تعویض کارتریج باید این چیدمان را دقیقا تکرار کنید.

با استفاده از یک انبردست به آرامی‌آن را از شکاف نگهدارنده خود دور کنید.

کارتریج با یک گیره برنجی U شکل در جایش محکم شده است.
کارتریج با یک گیره برنجی U شکل در جایش محکم شده است.

کارتریج قدیمی‌ را بردارید

پس از برداشتن گیره‌ها و مهره‌های نگهدارنده، می‌توانید کارتریج را از جای خود بیرون بیاورید، البته این کار ممکن است خیلی هم آسان نباشد. زیرا مواد معدنی موجود در آب می‌توانند موجب چسبندگی کارتریج شوند.

به جهت کارتریج شیر آب دقت داشته باشید. شما باید کارتریج جدید را دقیقاً به همان روش نصب کنید. بیشتر کارتریج‌ها دارای یک یا دو زبانه هستند که در شکاف‌های بدنه شیر آب جا میفتند.

کارتریج را صاف بکشید تا از بدنه شیر آب خارج شود. در صورت لزوم، میله بالای کارتریج را با انبردست بگیرید تا آن را بیرون بکشید.

کارتریج قدیمی را صاف بکشید تا از بدنه شیر آب خارج شود.
کارتریج قدیمی را صاف بکشید تا از بدنه شیر آب خارج شود.

کارتریج جدید را نصب کنید

کارتریج جدید را به همان جهت کارتریج قبلی، وارد بدنه شیر آب کنید و هر زبانه‌ای را که روی کارتریج قرار دارد، با شکاف‌های روی بدنه شیر آب تنظیم کنید. کارتریج را کاملا داخل محفظه‌اش فشار دهید.

قرار دادن کارتریج جدید در محفظه‌
کارتریج جدید را کاملا داخل محفظه‌اش فشار دهید.

اتمام کار

کارتریج را با مهره نگهدارنده محکم کنید. می‌توانید مهره را با آچار یا انبردست محکم کنید (دقت کنید که آن را بیش از اندازه محکم نکنید). دسته شیر، مهره‌ها و همچنین درپوش تزئینی را مجددا به ترتیب گذشته نصب کنید.

شیر اصلی آب را مجددا وصل کنید.

نکته: در صورتی که پس از نصب مجدد متوجه جابه‌جایی سمت آب سرد وگرم شدید، این موضوع به این دلیل است که کارتریج را برعکس نصب کرده‌اید. بنابراین باید مجددا قطعات شیر آب را باز کرده، کارتریج را ۱۸۰ درجه چرخانده و مجددا قطعات را به جای خود بازگردانید.

جمع بندی

از آنجا که کارتریج‌ها تنوع زیادی دارند، بهتر است هنگام تهیه کارتریج جدید، آن را از تولید کننده یا فروشنده اصلی شیرآلات تهیه کنید. همچنین در صورتیکه تمایلی به دست به آچار شدن ندارید، می‌توانید این مراحل را به یک لوله کش یا تعمیرکار حرفه‌ای بسپارید.

0

آیا از استادکار خدمات منزل و خودرو دریافت کرده‌اید؟

شما با ثبت سفارش رایگان در سایت استادکار، چند پیشنهاد از استادکاران معتبر و متخصص منطقه خود دریافت می‌کنید.

همچنین هزینه پیشنهادی استادکار منتخب‌تان را پس از اینکه کار به اتمام رسید، پرداخت خواهید کرد. در تمامی مراحل، از ثبت سفارش رایگان تا انجام کامل کار، تیم پشتیبانی و اجرایی استادکار در کنار شماست

دریافت خدمات از استادکار
سارا چگینی
سارا چگینی نویسنده و روایتگری خبره است که باستان شناسی خوانده! سارا تحصیلات متوسطه را در رشته علوم انسانی خواند و سپس رشته باستان شناسی را انتخاب کرد. سارا میگوید که «نویسندگی یکی از هنرهای اصلی من است.» او نگارش خیلی خوبی دارد، عاشق خلق داستان و روایتگری است؛ همچنین سارا به زبان انگلیسی مسلط است و در حوزه نویسندگی وب و تولید محتوای دیجیتال تجربه و تبحر بالایی دارد، سارا چگینی تقریبا با تمامی ابزارهای مورد نیاز حوزه تولید محتوا و ادیت محتوای تصویری و متنی و آنالیز آنها مسلط است. آشپزی و قنادی از توانمندی‌های خوشمزه ساراست. او دف و پیانو هم (در زمان‌های دور) میزده! سارا کتاب خوار قهاری نیز هست و علاقمند است در موضوعاتی مانند گردشگری و تاریخ و بازاریابی دیجیتال هم بنویسد. پیشنهاد می‌کنیم مطالب سارا را از دست ندهید.