ترموکوپل بخاری گازی یکی از قطعات مهم و کاربردی در سیستم بخاری گازی است که در صورت خرابی، می‌تواند عملکرد کلی بخاری گازی را تحت تاثیر قرار دهد. از این جهت لازم است که نسبت به تست ترموکوپل بخاری گازی حساس بوده و به موقع نسبت به تست و تعویض آن اقدام کنید. بنابراین خوب است که نحوه تعویض ترموکوپل بخاری گازی را آموخته و دست به کار شوید. با استادکار همراه باشید .

اما قبل از آموزش تست و تعویض ترموکوپل بخاری گازی، بهتر است توضیحاتی را درباره خود ترموکوپل ارائه دهیم و شما را با این سیستم امنیتی تعبیه شده در بخاری و سیستم‌های گازی آشنا کنیم.

ترموکوپل بخاری گازی چیست و چه وظیفه‌ای دارد؟

ترموکوپل ابزاری امنیتی در تجهیزات گازی است. نقشی که ترموکوپل در بخاری گازی برعهده دارد، نقشی حیاتی تلقی می‌شود که می‌تواند تا حد زیادی خطرات ناشی از احتراق بالا و انفجار را خنثی کند. هنگامی که شعله سیستم گازی ما به دلایل مختلفی مثل ریخته شدن آب بر روی آن، وزش باد و یا عدم وجود اکسیژن به میزان کافی، خاموش می‌شود، گازرسانی همچنان ادامه دارد و در صورتی که ترموکوپل در سیستم گازی وجود نداشته باشد، گاز نشت خواهد کرد. از این روی پس از خاموش شدن شعله، حسگر موجود در ترموکوپل سرد می‌شود و با قطع شدن گاز از نشت آن، ممانعت به عمل می‌آورد. به این صورت از انفجار و احتراق و خطرات ناشی از آن نیز جلوگیری خواهد شد.

ترموکوپل بخاری گازی، یکی از تجهیزات اصلی ایمنی در سیستم گازسوز به حساب می آید
ترموکوپل بخاری گازی، یکی از تجهیزات اصلی ایمنی در سیستم گازسوز به حساب می آید و لازم است که همیشه نسبت به سالم بودن آن، اطمینان حاصل نمایید.

عملکرد ترموکوپل در سیستم‌های گازی به چه شکل است؟

در ساختار ترموکوپل دو سیم فلزی دیده می‌شوند که در هنگام کم شدن اکسیژن موجود در هوای محیط، واکنش نشان خواهند داد. این فلزها از یک طرف به هم متصل هستند و تا هنگامی که گرما و حرارت به فلزهای غیر هم جنس می‌رسد و شعله روشن است، در قسمت فلزهای به هم چسبیده جریانی به وجود می‌آید که سبب انتقال گرما و هدایت جریان گاز خواهد شد. به این شکل در صورتی که سنسور ترموکوپل از خاموش شدن شعله مطلع شود، جریان گاز را قطع می‌کند تا نشت گاز سبب انفجار و آتش‌سوزی نشود‌.

ممکن است بارها اتفاق افتاده باشد که جریان اصلی گاز ساختمان قطع شود و به همین واسطه گازرسانی به سیستم‌های گازی و بخاری‌های گازسوز موجود در منازل نیز انجام نشود. اما با وصل شدن جریان گاز اصلی، گازرسانی به سیستم‌های گازی از سر گرفته می‌شود و در صورتی که شعله گاز بخاری را روشن نکنید، گاز نشت پیدا می‌کند و همین ممکن است باعث انفجار و آتش‌سوزی شود.

ترموکوپل بخاری گازی درست بر سر مسیر عبور جریان گاز قرار دارد و باعث می‌شود که جمع شدن گاز در بخاری گازی، مشکل ساز نشود. کاربرد اساسی ترموکوپل را در هنگام روشن کردن بخاری و سیستم‌های گازی مشاهده می‌کنیم و در ضمن تک تک تجهیزات و سیستم‌های گازی برای جلوگیری از تجمع و نشتی گاز و برای ممانعت از نفجار و احتراق، در سیستم خود ترموکوپل دارند.

بیشتر بدانید فول فرنیش چیست؟

در صورتی که جریان گاز وارده به بخاری گازی به هر علتی قطع شده و مجددا بدون روشن بودن شعله وصل شود
در صورتی که جریان گاز وارده به بخاری گازی به هر علتی قطع شده و مجددا بدون روشن بودن شعله وصل شود، ترموکوپل در مسیر جریان گاز قرار گرفته و مانع از اجتماع گاز در بخاری و نشت آن به محیط خواهد شد.

ترموکوپل بخاری گازی در کدام قسمت قرار گرفته است؟

ترموکوپل بخاری گازی در قسمت میانی بوبین و پیلوت قرار گرفته است. به عبارت دیگر، ترموکوپل از یک طرف به بوبین و از طرف دیگر به پیلوت متصل شده است. نحوه متصل شدن بوبین و ترموکوپل و پیلوت به یکدیگر سبب ایجاد یک مدار یا میدان مغناطیسی در آن محدوده می‌شود.

البته بدیهی است که به هنگام خاموش بودن بخاری گازی، این مدار یا میدان نیز غیرفعال شده و به عبارتی میدان مغناطیسی قطع می‌گردد. زمانی که بخاری را روشن میکنید، این مدار مجددا تشکیل می‌شود و تا زمان روشن ماندن بخاری گازی، این میدان به شکل پیوسته وجود خواهد داشت و چنانچه گازرسانی از سیستم اصلی ساختمان قطع شود و یا خودمان بخاری را خاموش کنیم، متعاقبا این مدار مغناطیسی قطع شده و به صورت غیرفعال درمی‌آید.

با قطع شدن مدار، هیچ گونه گازی در بخاری وجود نخواهد داشت. پس موقع روشن کردن بخاری، کلید مربوط به ترموکوپل را حدود ۲۰ تا ۲۵ ثانیه می‌فشاریم تا ترموکوپل فعالیت خود را آغاز کند و کارایی مدار الکتریکی از سر گرفته شود‌.

ترموکوپل بخاری گازی درست جایی بین بوبین و پیلوت قرار گرفته و از هر سمت خود به این دو متصل است.
ترموکوپل بخاری گازی درست جایی بین بوبین و پیلوت قرار گرفته و از هر سمت خود به این دو متصل است.

در این حالت است که ترموکوپل گرم می‌شود و میدان یا مدار مغناطیسی بین ترموکوپل و بوبین و پیلوت شکل می‌گیرد و گاز رسانی به واسطه باز شدن مسیر گاز، آغاز می‌شود. این مدت زمان ۲۰ تا ۲۵ ثانیه‌ای برای حرارت بخشی به ترموکوپل و در نتیجه ایجاد مدار مغناطیسی و گازرسانی لازم است. درصورتی که با صرف این زمان و رها کردن کلید ترموکوپل همچنان مسیر گاز بسته باشد و گازرسانی انجام نشود، باید ایراد را جستجو کرده و به حل آن بپردازید.

تست ترموکوپل بخاری گازی به چه صورت انجام می‌شود؟

برای اینکه بدانید قطعه ترموکوپل بخاری گازی شما سالم است یا دچار نقص و شده، باید آن را به روشی تخصصی تست کنید.

  • برای امتحان کردن ترموکوپل بخاری گازی و اطلاع از نحوه کارکرد آن، پایانه ترموکوپل را به واسطه دو عدد کابل رابط، به یک بلندگو اتصال دهید.
  • بعد از آن لازم است که دو سوی دیگر سیم‌ها را در بازه‌ای حدود ۲۵ تا ۳۵ ثانیه گرم کنید و تحت حرارتی مناسب قرار دهید.
  • در صورتی که بلندگو صدایی شبیه به تق تق را به شکل ضعیف و کم عمق پخش کند، یعنی ترموکوپل بخاری گازی شما سالم است.
  • این صدای تولید شده از ترموکوپل، نشانه این است که در سیستم گرمایشی و در ترموکوپل جریان الکتریکی وجود دارد.
برای تست ترموکوپل بخاری گازی، باید آن را با دو کابل به یک بلندگو وصل کنید
برای تست ترموکوپل بخاری گازی، باید آن را با دو کابل به یک بلندگو وصل کنید. سپس دو سر سیم ها را برای ۲۵ ثانیه گرم کرده و منتظر شنیدن صدای تق تق باشید.

تعمیر ترموکوپل بخاری گازی

هنگامی که بخاری را روشن می‌کنید، فشردن دکمه فرمان سبب شعله کشیدن شمعک بخاری و ایجاد جریان گاز خواهد شد. در واقع این گازِ کانال گازرسانی اصلی خانه است که به شمعک می‌رسد و آن را روشن می‌کند و نهایتا باعث روشن شدن بخاری گازی می‌شود‌. ممکن است به هنگام روشن کردن بخاری خود دچار مشکل شده باشید.

مثلا یکی از مشکلات متداول این است که کلید فرمان بخاری گازی را به مدت معین می‌فشارید و این کار سبب روشن شدن شعله شمعک می‌شود، اما به محض این که کلید فرمان را رها می‌کنید، گازرسانی مختل شده و جریان گاز به شمعک نرسیده و شمعک خاموش می‌گردد‌. در این صورت حدس درباره این که مشکل وارد شده از سوی ترموکوپل بخاری گازی شما است، چندان دشوار نیست.

در صورتی که متوجه کمترین عیبی در ترموکوپل بخاری گازی شدید، لازم است که نسبت به تعمیر یا تعویض زودهنگام آن اقدام نمایید.
در صورتی که متوجه کمترین عیبی در ترموکوپل بخاری گازی شدید، لازم است که نسبت به تعمیر یا تعویض زودهنگام آن اقدام نمایید.

از آنجا که ترموکوپل موجود در بخاری گازی را می‌توان به نوعی، تولیدکننده جریان الکتریکی دانست، لذا در صورتی که این قطعه سالم نباشد، کارایی سیستم گازی با مشکل مواجه خواهد شد. درصورتی که در بخاری یا سیستم گازسوز خود با مشکل عدم روشن ماندن شعله‌های شمعک مواجه هستید، باید حتما تعمیر قطعه ترموکوپل بخاری گازی را انجام دهید.

نحوه تعویض ترموکوپل بخاری گازی

ترموکوپل بخاری گازی ممکن است در اثر عواملی مثل وارد آمدن ضربه در اثر جا به جایی، شکستگی، عدم قرارگیری درست بخاری روی زمین و یا قطع شدن های پی در پی جریان گاز، دچار آسیب شود و کارایی خود را از دست بدهد. وقتی ترموکوپل بخاری گازی خود را به شکل دقیق بررسی کرده و از وجود ایراد در آن اطمینان حاصل کردید، باید میزان صدمات را بررسی نمایید. درصورتی که صدمات وارد شده به این قطعه تا حدی باشد که امکان تعمیر آن وجود نداشته باشد، لازم است که به خرید ترموکوپل جدید و تعویض آن اقدام کنید. لذا باید قطعه مناسب ترموکوپل را از فروشگاه مربوط خریداری کرده و آن را با دقت عمل و به شکل صحیح با ترموکوپل قدیمی تعویض کنید.

  • برای تعویض ترموکوپل بخاری گازی، ابتدا شیر ورودی گاز به بخاری را کاملا محکم ببندید و اطمینان حاصل کنید که گاز به سیستم بخاری وارد نمی‌شود.
  • پس از آن پیچ‌های ترموکوپل را باز کرده و آن‌ها را در جایی قرار دهید.
  • سپس ترموکوپل را از جای خود خارج کرده و ترموکوپل جدید را با دقت در محل آن قرار دهید. هر یک از پیچ‌ها را در جای خود گذاشته و یک نیم دور بپیچید.
  • بعد از آن پیچ‌ها را محکم ساخته و تست کارکرد ترموکوپل را که در بالا گفتیم، انجام دهید.
  • پس از آن که از عملکرد صحیح ترموکوپل اطمینان یافتید، می توانید شیر گاز ورودی بخاری را باز نمایید.
برای تعویض ترموکوپل بخاری گازی، لازم است که ابتدا شیر گاز را بسته و سپس پیچ ها را باز کنید
برای تعویض ترموکوپل بخاری گازی، لازم است که ابتدا شیر گاز را بسته و سپس پیچ ها را باز کنید. پس از آن می توانید عملیات جایگزینی را انجام دهید.

سخن پایانی

باید توجه داشته باشید که تعمیر و تعویض ترموکوپل که از اجزای حیاتی بخاری‌های گازی به شمار می‌آید، نیاز به تخصص و دانش کافی دارد، بنابراین در صورتی که در زمینه تعمیر لوازم خانگی و تجهیزات گازی تبحر کافی را ندارید، بهتر است از کارشناسان خبره در این حیطه کمک بگیرید. از آن جا که هزینه مربوط به تعمیر و تعویض تاسیسات گازی مناسب است، با مشکل چندانی مواجه نخواهید بود و می توانید با آسودگی خاطر نسبت به تعمیر لوازم خانگی خود اقدام کنید و با بالا بردن ضریب احتیاط، احتمال ایجاد خطرات مختلف را کاهش دهید.

منابع: nayab1 | skyoloom

سمیرا نقیبی
سمیرا نقیبی نویسنده استادکار است. سمیرا ریاضی محض خوانده و به نوشتن و ترجمه علاقمند است. حوزه اصلی همکاری وی با استادکار در زمینه خودرو، تاسیسات و تعمیرات و دکوراسیون است اما او به راحتی میتواند در سایر زمینه ها نیز بنویسد. در زمینه هنر از سمیرا سوال کردیم گفت: «خیالبافی یکی از هنر های اصلی من است و در این زمینه دارای ذوق و قریحه هستم!» سمیرا در اوقات فراغتش رمان میخواند و به روانشناسی و فلسفه نیز علاقمند است. مطالب حوزه خودرو، تکنولوژی و سلامت و زیبایی از بهترین مطالبی است که سمیرا در استادکار نوشته که پیشنهاد میکنیم از دستشان ندهید.