زمان مطالعه: 5 دقیقه

قالیبافی هنری دیرینه است که به اشکال گوناگون در برخی کشورها، از جمله سرزمین‌های شرقی، رواج داشته و دارد. اما نام این هنر به طرز چشمگیری از دیرباز به تاریخ و فرهنگ ایران زمین گره خورده است. قالی یا فرش دستباف ایرانی از شهرتی جهانی برخوردار است و نقش مهمی در صادرات غیر نفتی ایران ایفا می‌کند. زیبایی و محبوبیت این فرش‌ها به گونه‌ای است که در انواع سبک‌های چیدمان داخلی می‌توان از آنها بهره گرفت. اما به راستی تنوع و زیبایی مسحورکننده این هنر پرآوازه فرآیند خرید فرش دستباف را پیچیده کرده است. در این نوشتار به چند ویژگی فرش دستباف می‌پردازیم که توجه به آنها می‌تواند در روند خرید فرش دستباف سودمند باشد.

پیش از خرید فرش دستباف باید معیارهای خود را مشخص نمایید و گزینه مطلوب را بر اساس آنها پیدا کنید. پس این ۱۰ نکته را به خاطر داشته باشید:

  1. نوع و تعداد گره‌ها
  2. جنس فرش
  3. رنگ الیاف
  4. عمر فرش
  5. شناخت انواع دستبافته‌های سنتی
  6. انتخاب طرح و نقشه
  7. ابعاد و اندازه
  8. کاربرد فرش
  9. بودجه
  10. پیدا کردن فروشنده معتبر
تنوع و زیبایی بی‌نظیر هنر قالیبافی فرآیند خرید فرش دستباف را پیچیده کرده است.
هنر قالیبافی با طرح‌ها و سبک‌های گوناگون در گوشه و کنار ایران زمین رواج دارد.

۱۰ نکته برای خرید فرش دستباف

۱- نوع و تعداد گره‌ها

فرش‌های دستباف بر روی دار قالی بافته می‌شوند، به همین دلیل نوع و تعداد گره‌ها یکی از نکات مهمی است که در هنگام خرید فرش دستباف باید به آن توجه داشته باشید. ظرافت (درشت‌بافت یا ریزبافت بودن)، مرغوبیت و بهای یک قالی تابع تراکم گره‌ها در واحد رج (۷ سانتیمتر) یا اینچ مربع (KPSI) و نوع گره (فارسی، ترکی، جفتی، هنری و…) است. برای مثال، یک قالی باکیفیت در هر اینچ مربع دست کم ۱۲۰ گره دارد. هرچه تراکم گره‌ها بیشتر باشد، فرش ریزبافت‌تر بوده و قیمت بالاتری خواهد داشت. برای بررسی وضعیت گره‌ها باید قالی را برگردانید و به پشت آن نگاه کنید. در فرش‌های دستباف گره‌ها کاملا یکسان نبوده و برخی ممکن است اندازه بزرگتری داشته باشند، زیرا گره‌ها با دست زده شده‌اند. حال آنکه در فرش‌های ماشینی و دستباف‌گونه گره‌ها کاملا یکدست هستند.

بیشتر بدانید روش های رنگ برداری و لکه گیری فرش دستباف

خرید فرش دستباف: نوع و تعداد گره‌ها
فرش‌های دستباف حاصل همنشینی هزاران گره هستند که با دست زده شده‌اند.
خرید فرش دستباف: نوع و تعداد گره‌ها
برای خرید فرش دستباف نگاهی به پشت فرش بیندازید. گره‌ها چیزهای زیادی برای گفتن دارند.

۲- جنس فرش

فرش‌های دستباف ایرانی اغلب از جنس ابریشم، پشم یا آمیزه‌ای از هر دو هستند. فرش ۱۰۰% ابریشمی مرغوب‌ترین و البته گرانبهاترین نوع فرش بوده و نمایی درخشان دارد. از طرف دیگر، استفاده از پشم برای قالیبافی متداول‌تر است. کیفیت پشم به نژاد گوسفند، اقلیم، محل چراگاه و زمان چیدن پشم بستگی دارد. در برخی فرش‌ها پشم متریال غالب است و ابریشم برای ایجاد کمی درخشش در بخش‌های ظریفی از آن بکار می‌رود. پس در هنگام خرید فرش دستباف به جنس آن توجه داشته باشید.

خرید فرش دستباف: جنس فرش
ابریشم و پشم؛ دو متریال اصلی در فرش‌های دستباف
خرید فرش دستباف: جنس فرش
جنس فرش یکی از فاکتورهای مهم در خرید فرش دستباف است؛ چرا که قیمت و مرغوبیت آن را مشخص می‌کند.

۳- رنگ الیاف

الیاف فرش‌های دستباف ایرانی با بهره‌گیری از رنگزاهای طبیعی (فرآورده‌های گیاهی، جانوری، معدنی و فلزی) رنگ می‌شوند. پس در قالی‌های دستباف باید رنگ‌هایی را ببینید که از طبیعت سرچشمه می‌گیرند: حشره قرمزدانه مکزیکی برای رنگ سرخ، گیاهان نیل‌دار برای رنگ آبی و پوست انار برای رنگ زرد. رنگ‌های مصنوعی معمولا به طور یکنواخت درون الیاف نفوذ می‌کنند، در حالی که رنگ‌های طبیعی سطح الیاف را می‌پوشانند. پس در هنگام خرید فرش دستباف، بخشی از فرش را اندکی خم کنید و میان پرزها را نگاه کنید. وجود اندکی نایکنواختی نشانگر بهره‌گیری از رنگ‌های طبیعی است.

راهکارهای مقابله با پریدن رنگ فرش؛ آیا نور خورشید باعث رنگ پریدگی فرش می شود؟
خواندن
خرید فرش دستباف: رنگ الیاف
نایکنواختی رنگ پرزهای فرش دستباف نشانگر بهره‌گیری از رنگزاهای طبیعی است.
خرید فرش دستباف: رنگ الیاف
انواع فرآورده‌های گیاهی، جانوری، معدنی و فلزی به عنوان رنگزاهای طبیعی برای رنگ کردن الیاف فرش دستباف بکار می‌روند.

۴- عمر فرش

پیش از خرید فرش دستباف سالم بودن و عمر فرش را ارزیابی نمایید. گرچه فرش‌های دستباف فارغ از نو یا کهنه بودن نسبت به فرش‌های ماشینی عمدتا قیمت بالاتری دارند، اما با گذشت زمان از بهایشان کم نمی‌شود؛ به گونه‌ای که برای خرید فرش‌های عتیقه (آنتیک) نسبت به فرش‌های دستباف تازه باید بهای بیشتری بپردازید. سلامت فرش نیز عامل مهم دیگری است که در افزایش عمر فرش و ارزشگذاری آن موثر است. آسیب‌هایی مانند پوسیدگی، پارگی، رطوبت و آبدیدگی، سوختگی، لکه، بوی ناخوشایند، رنگ‌پس‌دادگی و رنگ‌پریدگی، ساییدگی و از بین رفتن پرزها، بیدزدگی و جمع‌شدگی کناره‌ها از قیمت فرش دستباف می‌کاهند. گرچه بسیاری از این آسیب‌ها را می‌توان با تکنیک‌های رفوگری و قالیشویی برطرف نمود، اما هنگام خرید فرش دستباف دست دوم حتما این موارد را بررسی کنید.

خرید فرش دستباف: عمر فرش
اگر قصد خرید فرش دستباف دست دوم دارید، حتما وضعیت سالم بودن و عمر فرش را بررسی نمایید.
خرید فرش دستباف: عمر فرش
در صورت نگهداری و مراقبت درست، فرش‌های دستباف با گذشت زمان ارزش خود را از دست نمی‌دهند.

۵- شناخت دستبافته‌های سنتی

در هنگام جستجو برای خرید فرش دستباف شاید توجهتان به گونه‌های دیگری از دستبافته‌های سنتی جلب شود. برای مثال، گلیم، گبه و زیلو نیز از جمله دستبافته‌های سنتی و زیبا هستند که به عنوان گستردنی در چیدمان داخلی خانه‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرند. فرش‌های کاکل‌خورده با دست نیز نوعی گستردنی دستباف هستند که فرآیند بافتشان با قالی‌های دستباف متفاوت بوده و بهای کمتری دارند.

خرید فرش دستباف: آشنایی با دستبافته‌های سنتی
فرش دستباف از جمله دستبافته‌های گستردنی پرکاربرد در دکوراسیون داخلی است.
خرید فرش دستباف: آشنایی با دستبافته‌های سنتی
علاوه بر قالی دستباف، گلیم، گبه، زیلو و فرش کاکل خورده با دست نیز از جمله دستبافته‌های سنتی و زیبا جهت استفاده در چیدمان داخلی خانه‌ها به شمار می‌روند.

۶- انتخاب طرح و نقشه

یکی از پرسش‌های مهمی که در فرآیند خرید فرش دستباف باید بدان پاسخ دهید این است که به دنبال چه طرح و نقشه‌ای می‌گردید: گلدار، هندسی، عشایری (ایلیاتی)، سنتی، تلفیقی، هنری، درشت‌بافت، ریزبافت و غیره. فرش‌های دستباف بسته به زمان و محل بافتشان دارای سبک‌ها، طرح‌ها و نقشه‌های گوناگونی هستند و این امر بر قیمت آنها تاثیرگذار است. رویهم رفته هر چه نقشه فرش پرنقش‌و‌نگارتر، پیچیده‌تر و ظریف‌تر باشد، آن فرش گرانبهاتر خواهد بود زیرا زحمت بیشتری برای بافت آن کشیده است. پس شناخت انواع طرح و نقشه فرش ایرانی و همچنین آشنایی با طرح فرش‌های رایج در سرزمین‌های دیگر می‌تواند بسیار راهگشا باشد.

خرید فرش دستباف: طرح و نقشه
فرش‌های دستباف بسته به محل بافتشان دارای طرح‌ها و نقشه‌های گوناگون هستند.
خرید فرش دستباف: طرح و نقشه
هر چه نقشه فرش پرنقش‌و‌نگارتر، پیچیده‌تر و ظریف‌تر باشد، بهای فرش افزایش می‌یابد، زیرا زحمت بیشتری برای بافت آن کشیده است.

۷- ابعاد و اندازه

قالی‌های دستباف بسته به کاربرد و محل بافتشان دارای ابعاد و اندازه‌های گوناگونی هستند. اندازه فرش‌های دستباف ایرانی بر اساس دو سیستم ذرع و متریک سنجیده می‌شود. یکای ذرع که بیشتر در قدیم رواج داشته معادل ۱۰۴ سانتیمتر است، در حالی که یکای متر معادل ۱۰۰ سانتیمتر است. رویهم رفته هر چه اندازه فرش بزرگتر باشد، باید بهای بیشتری برای آن بپردازید.

خرید فرش دستباف: ابعاد و اندازه
در هنگام خرید فرش دستباف باید به دنبال فرشی بگردید که با ابعاد و اندازه فضای مورد نظرتان همخوانی داشته باشد.
خرید فرش دستباف: ابعاد و اندازه
هر چه ابعاد فرش بزرگتر باشد، بافت آن نیازمند صرف زمان بیشتری است.

۸- کاربرد فرش

پیش از خرید فرش دستباف می‌بایست کاربرد و محل قرارگیری آن را در چیدمان داخلی مشخص نمایید. این موضوع در انتخاب اندازه، طرح و نقشه و نحوه نگهداری فرش دستباف نقش مهمی دارد. فرش‌های ابریشمی از آنجا که بسیار گرانبها بوده و به مراقبت بیشتری نیاز دارند، احتمالا برای کاربردهای دکوراتیو مناسب‌تر باشند. اگر قرار است رفت و آمد زیادی بر روی فرش صورت گیرد، فرش‌های پشمی گزینه کاربردی‌تر و ماندگارتری خواهند بود. اگر در خانه کودک خردسال یا حیوان خانگی دارید، باید بیشتر مراقب بروز انواع آسیب و لکه بر روی فرش‌های دستبافتان باشید.

خرید فرش دستباف: کاربرد فرش
هنگام خرید فرش دستباف به ویژگی‌ها و ابعاد فضای مورد نظر و سبک چیدمان توجه کنید.
خرید فرش دستباف: کاربرد فرش
وجود کودک خردسال و حیوان خانگی در خانه، سایش ناشی از رفت و آمد زیاد، نور آفتاب مستقیم و… بر دوام و کارایی فرش دستباف تاثیر می‌گذارند.

۹- بودجه

برای خرید فرش دستباف طیف گسترده‌ای از قالی‌های رنگارنگ با طرح‌ها و ویژگی‌های گوناگون پیش روی شما است. اما یکی از فاکتورهایی که این طیف را محدود می‌کند، بودجه‌ای است که برای خرید فرش دستباف در نظر گرفته‌اید. در واقع، باید با توجه به بودجه مورد نظرتان و آگاهی از عوامل موثر بر کیفیت و بهای فرش دستباف به دنبال بهینه‌ترین گزینه بگردید. برای مشخص کردن بودجه حتما به این نکته توجه داشته باشید که فرش دستباف یک اثر هنری است و بافت آن ممکن است ماه‌ها و سال‌ها طول بکشد.  قالیبافی هنر پرزحمتی است و هر فرش دستباف از همنشینی هزاران گره بر تار و پود قالی بدست می‌آید.

شیوه نظافت تابلو فرش و راهکارهای تمیز کردن آن
خواندن
خرید فرش دستباف: بودجه
فرش‌های دستباف نتیجه ماه‌ها زحمت و نشستن پشت دار قالی هستند. به همین دلیل، خرید فرش دستباف در مقایسه با فرش ماشینی و دستباف‌گونه مستلزم صرف بودجه بیشتری است.
خرید فرش دستباف: بودجه
برای خرید فرش دستباف گزینه‌های پیش رو را بررسی نمایید و بهینه‌ترین مورد را بر اساس بودجه دلخواهتان بیابید.

۱۰- پیدا کردن فروشنده معتبر

در هنگام خرید فرش دستباف نیز مانند هر معامله دیگری باید مراقب کلاهبرداران باشید؛ به ویژه اگر قصد دارید خرید خود را از راه دور یا به صورت آنلاین انجام دهید. پیش از خرید فرش دستباف درباره فروشندگان و فروشگاه‌های معتبر تحقیق کنید و از روال و شرایط خرید و فروش فرش باخبر شوید.

خرید فرش دستباف: پیدا کردن فروشنده معتبر
برای خرید فرش دستباف به فروشندگان معتبر و قابل اعتماد مراجعه کنید.
خرید فرش دستباف: پیدا کردن فروشنده معتبر
امروزه امکان سفارش، فروش و خرید فرش دستباف به صورت آنلاین از طریق وبسایت‌ها وجود دارد.

سخن پایانی

فرش‌های دستباف در شکل‌ها و رده‌بندی‌های گوناگون در دسترس هستند و کاربرد گسترده‌ای در دکوراسیون داخلی دارند. از طرف دیگر، فرش‌های دستباف از جمله کالاهای صادراتی هستند که با گذشت چندین دهه همچنان کاربرد و زیبایی خود را حفظ نموده و بر ارزششان افزوده می‌شود. در واقع می‌توان گفت خرید فرش دستباف نوعی سرمایه‌گذاری برای آینده است. نظر شما درباره خرید فرش دستباف چیست؟ لطفا از تجربه خود در خرید و نگهداری از فرش دستباف برایمان بنویسید.

منبع: theculturetrip.com | www.rugnkots.com

قالیشویی و رفوگری

قالیشویی و رفوگری

  • شستشوی تخصصی انواع فرش، قالی، تابلو فرش و فرش ابریشمی
  • شستشوی فرش دستباف، ماشینی و نفیس
  • شستشوی موکت، روفرشی، پتو و لحاف
  • رفوگری فرش دستباف و ماشینی
دریافت این خدمت از استادکار

آیا از استادکار خدمات منزل و خودرو دریافت کرده‌اید؟

شما با ثبت سفارش رایگان در سایت استادکار، چند پیشنهاد از استادکاران معتبر و متخصص منطقه خود دریافت می‌کنید.

همچنین هزینه پیشنهادی استادکار منتخب‌تان را پس از اینکه کار به اتمام رسید، پرداخت خواهید کرد. در تمامی مراحل، از ثبت سفارش رایگان تا انجام کامل کار، تیم پشتیبانی و اجرایی استادکار در کنار شماست

دریافت خدمات از استادکار
غزل کوچنانی
غزل کوچنانی | مسئول محتوای چندرسانه‌ای و نویسنده وبلاگ استادکار