عوارض جوهر نمک بر پوست چیزی نیست که هر بانوی خانه‌داری آن را نداند. مشکلات پوستی همچون قرمز شدن، تاول زدن، خارش‌های فراوان و… در صورت استفاده نادرست از هر ماده‌ی شوینده رخ خواهد داد. استادکار قصد دارد در این مقاله شما را با با ماهیت جوهر نمک، این ماده‌ی شوینده قوی آشنا کند تا در نهایت بتوانید جواب این سوال جوهر نمک خطرناک است؟ را بگیرید.

جوهر نمک چیست؟

برای آشنایی با ماهیت جوهر نمک بهتر است در ابتدا ببینیم جوهر نمک چیست و چه ترکیب شیمیایی دارد؟

جوهر نمک یا « هیدروکلریک‌اسید » یک ماده‌ی شیمیایی است که به صورت طبیعی در معده و به عنوان اسید برای هضم غذا ترشح می‌شود. جوهر نمک علاوه بر ساخت طبیعی به صورت شیمیایی هم ساخته می‌شود. برای تولید جوهر نمک (HCL) گاز کلرید هیدروژن را در آب حل کرده و به صورت محلول در می‌آورند و در صنعت به عنوان اسید مایع با غلظت حدود ۳۰ درصد از آن استفاده می‌کنند.

جوهر نمک یا « هیدروکلریک‌اسید » یک ماده‌ی شیمیایی است که به صورت طبیعی در معده و به عنوان اسید برای هضم غذا ترشح می‌گردد.
جوهر نمک یا « هیدروکلریک‌اسید » یک ماده‌ی شیمیایی است که به صورت طبیعی در معده و به عنوان اسید برای هضم غذا ترشح می‌گردد.

آیا جوهر نمک خطرناک است؟

برای پاسخ به این سوال باید این گونه گفت که هیدروکلریک‌اسید ذاتاً ماده‌ی خطرناکی نیست و همان طور که قبلاً هم بدان اشاره شد، مقدار اندک آن در هضم غذا به صورت طبیعی استفاده می‌گردد. اما آن چیزی که باعث خطرناک شدن این ماده می‌شود، استفاده‌ی بیش از حد از آن است چون جوهر نمک، یک اسید بسیار قوی با قابلیت خوردگی بالاست که از این خاصیت آن، خانم‌های خانه دار برای پاک کردن جرم‌ها و تمیز کردن سطوح کاشی و… استفاده می‌کنند.

اگر قصد استفاده از HCL یا همان جوهر نمک را دارید بهتر است آن را به صورت رقیق شده و در محیطی که تهویه هوا به خوبی انجام می‌گردد، مصرف کنید. علاوه بر این باید نکات بهداشتی همچون ماسک زدن، پوشیدن دمپایی پلاستیکی جلو بسته و استفاده از دستکش را رعایت کنید.

نکته‌ی بعدی که باید بدان اشاره کرد این است که هرگز مواد شوینده را با آب داغ آبکشی نکنید. چون مواد شیمیایی همچون جوهر نمک به بخار تبدیل می‌شوند و پس از ورود به مجرای تنفسی فرد را دچار مسمومیت تنفسی خواهند کرد.

اگر قصد استفاده از HCL یا همان جوهر نمک را دارید بهتر است آن را به صورت رقیق شده و در محیطی که تهویه هوا به خوبی انجام می‌گردد، مصرف کنید.
اگر قصد استفاده از HCL یا همان جوهر نمک را دارید بهتر است آن را به صورت رقیق شده و در محیطی که تهویه هوا به خوبی انجام می‌گردد، مصرف کنید.

عوارض جوهر نمک چیست؟

عوارض مصرف زیاده از حد جوهر نمک را می‌توان به صورت کلی بر دو بخش تقسیم کرد.

  • مسمومیت‌های بخش تنفسی
  • مسمومیت‌های گوارشی

مسمومیت‌های وارده به دستگاه تنفسی و ریه با علائمی همچون عطسه، التهاب گلو و بینی، گرفتگی صدا، خفگی، التهاب حنجره، و سوزش دستگاه تنفسی، خونریزی از بینی و لثه، زخم شدن بینی و مخاط دهان، برونشیت، ذات‌الریه، تنگی نفس، درد قفسه سینه، و مشکلات ریوی، بی‌حسی همراه است.

اگر فردی دچار مسمومیت‌های تنفسی همچون تنگی نفس شد، بهتر است که مصدوم را ابتدا از محیط آلوده دورکنید، به هیچ‌وجه او را طاق‌باز نخوابانید. زیرا فشار بیشتری به ریه فرد در حالت طاق‌باز وارد می‌شود و بر وخامت حالش می‌افزاید.

مصدوم را به پشت به یک تکیه‌گاه به حالت نیمه‌نشسته قرار داده و سرش را کمی به سمت عقب متمایل کنید تا مجرای تنفسی‌اش باز شود. در این حالت از فرد بخواهید آرام نفس بکشد و در طی هر تنفس کمی اکسیژن را در ریه‌هایش نگه دارد. اگر مصدوم بی‌هوش شد و یا حالش بدتر شد، بهتر است که حتماً به اورژانس زنگ بزنید.

مصدوم را به پشت به یک تکیه‌گاه به حالت نیمه‌نشسته قرار داده و سرش را کمی به سمت عقب متمایل کنید تا مجرای تنفسی‌اش باز شود. در این حالت از فرد بخواهید آرام نفس بکشد.
مصدوم را به پشت به یک تکیه‌گاه به حالت نیمه‌نشسته قرار داده و سرش را کمی به سمت عقب متمایل کنید تا مجرای تنفسی‌اش باز شود. در این حالت از فرد بخواهید آرام نفس بکشد.

از عوارض جوهر نمک بر پوست می‌توان به سوختگی‌ها و التهاب‌های پوستی اشاره کرد که در صورت استفاده نادرست از این ماده‌ی شیمیایی رخ می‌دهد. این التهاب‌ها شامل قرمز شدن، خارش و یا حساسیت‌های پوستی، تاول زدن، نکروز شدن و حتی سیاه‌شدن پوست در آن قسمت می‌گردد.

سریع‌ترین اقدام درمانی پس از سوختگی‌های این چنینی شستشوی فوری محل سوختگی با آب معمولی پرفشار است، آبی که استفاده می‌شود، بهتر است که ترجیحاً آب ولرم متمایل به سردی باشد، چرا که آب گرم التهاب پوست را بیشتر می‌کند.

آسیب‌هایی همچون قرمز شدن، خارش و یا ایجاد حساسیت‌های پوستی، تاول زدن و... از عوارض جوهر نمک بر پوست هستند.
آسیب‌هایی همچون قرمز شدن، خارش و یا ایجاد حساسیت‌های پوستی، تاول زدن و… از عوارض جوهر نمک بر پوست هستند.

یکی دیگر از مواردی که بر خطرناک بودن جوهر نمک تأکید دارد، ترکیب آن با سایر مواد شوینده همچون و وایتکس و… است، ترکیب این دو با یکدیگر  گاز کلر آزاد می‌کند و گاز کلر هم به اسید کلریدریک تبدیل می‌شود.

افرادی که در معرض استنشاق این ترکیب قرار می‌گیرند، دچار مسمومیت شدید تنفسی می‌شوند و افراد مسموم با علایمی همچون آسم، تنگی نفس و خس‌خس سینه مواجه خواهند شد. که با درمان دارویی به طور موقت برطرف می‌شود، اما به مرور زمان این علایم در آن‌ها باقی می‌ماند و هرگز بهبودی کامل حاصل نشده و باید به طور مداوم از دارو استفاده کنند.

خطرات خوردن جوهر نمک
مسمومیت‌های تنفسی با درمان‌های دارویی  به طور موقت برطرف می‌شود، اما به مرور زمان علایم در افراد باقی می‌ماند و هرگز بهبودی کامل حاصل نمی‌شود و باید به طور مداوم از دارو استفاده کنند.

در صورتی که چشم در مجاورت جوهر نمک قرار بگیرد، دچار آسیب‌های همچون، سوزش، درد، تورم، فرسایش قرنیه و حتی کوری می‌شود.

همان طور که در مقاله اشاره شد، یکی از عوارض جوهر نمک ، ایجاد مسمومیت‌های گوارشی است. مسمومیت‌های گوارشی در پی تماس خوراکی و یا استنشاقی با جوهر نمک رخ می‌دهد. در اینجا ما به مسمومیت‌های گوارشی اشاره خواهیم کرد که در اثر تنفس و یا خوردن جوهر نمک رخ می‌دهد.

این مسمومیت‌ها را می‌توان با علائمی همچون ترشح بزاق، تشنگی شدید، اشکال در بلع، لرز، درد و شوک اشاره کرد. در صورت بروز استفراغ یک ماده‌ی به ظاهر قهوه‌ای رنگ به بیرون می‌پاشد. به دنبال مصرف جوهر نمک بدن مصدوم آمادگی اختلال و یا فروپاشی گردش خون را به شدت دارد. از عوارض دیگر این مسمومیت می‌توان به دل درد، حالت تهوع، استفراغ، اسهال و سرفه هم اشاره کرد.

در ادامه مقاله به بررسی خطرات خوردن جوهر نمک می‌پردازیم و خواهیم گفت که عوارض خوردن جوهر نمک در بدن چیست؟

خوردن جوهر نمک چه عوارضی دارد؟

یکی از مشکلاتی که برای بچه‌ها در فصل خانه تکانی اتفاق می‌افتد، خوردن مواد شیمیایی شوینده همچون جوهر نمک است.

از نکات خانه‌داری که بانوان ایرانی باید در نظر بگیرند این است که هرگز مواد شوینده را در دسترس کودکان قرار ندهند. چون عوارض خوردن جوهر نمک بسیار متعدد و شدید است و برای کودک و یا بزرگسال آسیب جدی و حتی خطر مرگ را رقم خواهد زد.

هرگز مواد شوینده را در دسترس کودکان قرار ندهید.
هرگز مواد شوینده را در دسترس کودکان قرار ندهید.

نکته‌ی بعدی این است که هرگز مواد شوینده را در بطری‌های نوشابه نریزند. از آنجا که کودکان خوردن نوشابه را بسیار دوست دارند، بطری مواد شوینده را به اشتباه نوشابه فرض کرده و آن را سر می‌کشند و به خود آسیب جدی می‌زنند.

اما اگر به هر دلیل این ماده‌ی شوینده قوی خورده شد، بخش مهمی از عوارض خوردن جوهر نمک را باید در دستگاه گوارش مصدوم جستجو کرد. چون دهان، مری، معده فرد دچار سوختگی شدید می‌شود.

کودکان خوردن نوشابه را بسیار دوست دارند، بطری مواد شوینده را به اشتباه نوشابه فرض کرده و آن را سر می‌کشند و به خود آسیب جدی می‌زنند.
کودکان خوردن نوشابه را بسیار دوست دارند، بطری مواد شوینده را به اشتباه نوشابه فرض کرده و آن را سر می‌کشند و به خود آسیب جدی می‌زنند.

البته باید یک نکته را یادآوری کرد، میزان آسیبی که به دستگاه گوارش زده می‌شود، بستگی به غلظت جوهر نمک دارد. خطرات خوردن جوهر نمک می‌تواند به صورت جزئی تا تخریب کامل جدار مری و حتی تنگی آن و عمل جراحی پیش رود. سطحی‌ترین آسیبی که می‌تواند از عوارض خوردن جوهر نمک رخ دهد، سوختگی مخاطی و دهانی مصدوم است.

در این شرایط به مصدوم به هیچ وجه مواد غذایی نخورانید. معمولا وقتی مصمومیتی رخ می‌دهد، عامه‌ی مردم بر این باور هستند که القای استفراغ می‌تواند در بهبود فرد موثر باشد.

اگر فرد آسیب دیده جوهر نمک خورده، به هیچ وجه او را مجبور به استفراغ نکنید. چون در این صورت آسیب‌های مخاط دهانی آن شدت می‌یابد. از طرفی دیگر استفراغ باعث می‌شود تا مواد شوینده وارد ریه شوند و ریه هم درگیر این ماجرا شود.

یکی از روش‌های سنتی که در برخی اوقات کمک‌کننده است، خوراندن آب یا سفیده تخم مرغ برای رقیق کردن ماده شوینده به مصدومی است که دچار این سوختگی‌ شده‌است، اما بهترین کار تماس با اورژانس و استفاده از توصیه‌های آنهاست.

نکته‌ای دیگر که در ادامه بدان اشاره می‌شود، این است که به یاد داشته باشید، در مواردی که سوختگی ایجاد شده شدید است، خوراندن مایعات سوختگی را بدتر خواهد کرد.

سخن آخر

با فرا رسیدن روزهای پایانی سال، خانواده‌ها در حال شست شو و خانه تکانی هستند. نکته‌ای که در این بین معمولا بدان توجه نمی‌شود و سلامتی افراد مصرف کننده مخصوصاً بانوان و کودکان را تهدید می‌کند، نحوه‌ی استفاده از مواد شوینده است.

در این مقاله سعی براین داشتیم تا ابتدا ماهیت جوهر نمک را بررسی کرده و علت خطرناک بودن آن را نیز بیان کنیم. برای بررسی خطرناک بودن این ماده‌ی شیمیایی  به بررسی عوارض جوهر نمک اشاره کردیم و سعی کردیم تا به این سوال که” خوردن جوهر نمک چه عوارضی دارد؟ ” به درستی پاسخ دهیم. برای پاسخ اصولی و واقع‌بینانه به بررسی عوارض خوردن جوهر نمک به صورت جزئی‌تر بر اندام‌های بدن همچون پوست و چشم و ریه و دستگاه گوارش پرداختیم و خطرات خوردن جوهر نمک را بر اندام‌های فوق عنوان کردیم.

در ادامه یادآوری کردیم که مواد شوینده همچون جوهر نمک با غلظت بالا نباید به راحتی در دسترس کودکان قرار گیرد زیرا بلع جوهر نمک و انواع سفید‌کننده‌ها و.. باعث سوختگی مخاط دهان کودکان می‌شود و حتی ممکن است در ناحیه مری سوراخ ایجاد کرده و منجر به مرگ گردد.

منابع: کوکا | ایسنا | آذراسید