زمان مطالعه: 4 دقیقه

آیا تا به حال پیش آمده است که یکی از وسایل چوبی منزلتان را به رنگ‌کار چوب بدهید و در میان صحبت‌های او، کلمه “شاپان” را بشنوید و ندانید که منظوراز شاپان چیست؟ در این مطلب به تعریف شاپان، کاربردهای شاپان، آموزش کار با شاپان روی چوب و شاپان کاری روی چوب، روش‌های حل کردن شاپان، آموزش استفاده از پیستوله، قلم مو و پارچه برای اجرای شاپان روی چوب پرداخته‌ایم.

شاپان چیست؟

شاپان ماده‌ای است که در یکی از مراحل نقاشی چوب و وسایل چوبی به عنوان آستری کار استفاده می‌شود.

در رنگ آمیزی سطوح چوبی، اولین قدم داشتن سطحی صاف برای شروع نقاشی است. برای این کار سطح چوب سنباده کاری می‌شود تا عیب و ایرادات سطح یکدست شوند. در مرحله بعدی اگر سطح چوبی مورد نظر خراب شده و نیاز به بازسازی دارد، باید از بتونه استفاده شود. با بتونه کاری، شکاف‌ها و جاهای خالی سطح چوب پر می‌شوند. پس از پر کردن زدگی‌ها و سوراخ‌ها و خشک شدن بتونه، نوبت به آسترکاری می‌رسد.  آسترکاری زیر رنگ نهایی و در اصل برای تغییر رنگ چوب به رنگ دلخواه انجام می‌شود.

انواع آستری‌های موجود، آستری‌های حلال در آب (پودری شکل) و آستری‌های روغنی هستند. از آنجاییکه آستری‌های حلال در آب نیاز به زمان طولانی‌ای برای خشک شدن دارند، استفاده از آن‌ها کار رنگ آمیزی را زمان بر و سخت می‌کند و شاید به همین دلیل، بسیاری از رنگ کارهای چوب ترجیح می دهند از آستری‌های روغنی استفاده کنند. یکی از آستری‌های رایج و محبوب روغنی برای چوب، ماده شاپان است.

بیشتر بدانید نکات مهم در دیزاین مدرن اداری

شاپان یا شاپون یکی از آستری‌های متداول برای رنگ کاری چوب است.
شاپان یا شاپون یکی از آستری‌های متداول برای رنگ کاری چوب است.

از شاپان برای تغییر رنگ چوب به رنگ قهوه‌ای و رنگ‌های مشابه آن استفاده می‌شود، برای مثال از آنجاییکه رنگ چوب روسی نخودی و یا کرم رنگ است، در صورت نیاز به تغییر رنگ آن به رنگ قهوه‌ای، فندقی و سایر رنگ‌های مشابه، نقاش از شاپان استفاده می‌کند.

علاوه بر نیاز به زمان کمتر برای خشک شدن (در مقایسه با آستری‌های حلال در آب) عواملی مثل قیمت مناسب، اجرای آسان و نیاز به حلال‌های ارزان مثل بنزین، باعث شده است تا این آستری، میان نقاشان چوب پرطرفدار شود.

شاپان از چه موادی درست شده است؟

شاپان قیر تصفیه شده‌ای است که معمولا در ظروف یک کیلویی پلاستیکی در دو رنگ مشکی و قهوه‌ای در رنگ فروشی‌ها به فروش می‌رسد. البته شاپان قهوه‌ای همان شاپان مشکی است که با پودر افرایی ترکیب شده است، هرچند که ظاهر آن مثل شاپان مشکی به رنگ سیاه و شبیه قیر است. در صورتیکه تمایل دارید رنگ کار شما گردویی و یا فندقی شود، می‌توانید شاپان قهوه‌ای را خریداری کنید.

بیشتر بدانید روش تمیز کردن، برق انداختن و پاک کردن لکه از وسایل چوبی

شاپان در واقع همان قیر تصفیه شده است که در دو رنگ مشکی و قهوه‌ای موجود می‌باشد.
شاپان در واقع همان قیر تصفیه شده است که در دو رنگ مشکی و قهوه‌ای موجود می‌باشد.

حلال شاپان چیست؟

برای استفاده از شاپان، ابتدا باید آن را رقیق کرد. بهترین حلال برای شاپان بنزین است. زیرا حلال‌هایی مانند تینر روغنی، گازوئیل و یا نفت با وجود اینکه شاپان را رقیق می‌کنند، به علت این که روغنی هستند، زمان زیادی برای خشک شدن نیاز دارند. اما بنزین به‌ علت خاصیت فراریت بالا، سریع‌تر خشک می‌شود. همچنین از آنجاییکه بنزین حلال چربی نیست، در صورت نیاز به استفاده از سیلر و کیلر پس از آسترکاری (برای غیر قابل نفوذ شدن سطح چوب)، گزینه مناسب‌تری خواهد بود.

بیشتر بدانید راهنمای نقاشی آرک و گچبری ها

میزان نسبت ترکیب شاپان و حلال

شما می‌توانید بسته به رنگی که مد نظر دارید، حلال بنزین و شاپان را به نسبت‌های مختلفی با یکدیگر ترکیب کنید. برای مثال اگر می‌خواهید رنگ نهایی چوب شما قهوه‌ای تیره از آب در بیاید، باید یک کیلو شاپان مشکی را با یک لیتر بنزین ترکیب کنید. هرقدر میزان بنزین بیشتری به شاپان اضافه کنید، رنگ قهوه‌ای نهایی، روشن‌تر خواهد شد. ترکیب شاپان قهوه‌ای با بنزین نیز در نهایت به شما، رنگ فندقی و یا قهوه‌ای مایل به قرمز را تحویل خواهد داد.

انتخاب رنگ در خانه
خواندن

چگونه شاپان را حل کنیم؟

برای حل کردن شاپان، میزان شاپان مورد نیاز را در ظرفی بزرگ‌تر بریزید. در نظر داشته باشید که برای هر کیلو شاپان، حدودا یک لیتر بنزین نیاز دارید، بنابراین ممکن است به ظرفی بسیار بزرگ احتیاج داشته باشید.

پس از ترکیب بنزین و شاپان، محتویات را هم بزنید تا کاملا حل شوند. برخی از نقاشان، با استفاده از دستکش، سعی می‌کنند تا محتویات را ورز دهند تا سریع‌تر حل شود.

در مراحل هم زدن شاپان، تیره شدن ماده و قهوه‌ای شدن آن را خواهید دید و می‌توانید شاپان را تا زمانی که به رنگ مورد نظر خود برسید، هم بزنید.

توجه داشته باشید که شاپان در فصل زمستان به سردی هوا واکنش نشان داده و کمی‌ سفت‌تر می‌شود، بنابراین در این فصل نیاز به زمان بیشتری برای حل کردن شاپان دارید.

نحوه اجرای شاپان روی چوب

سه روش برای اجرای آستری شاپان بر روی چوب متداول است:

استفاده از پارچه برای اجرای شاپان روی چوب

رایج‌ترین روش اجرای شاپان بر روی چوب استفاده از پارچه است. شما می‌توانید مقداری پارچه تنظیف را به شاپان آغشته کنید و سطح مورد نظر را به صورت صاف و یکدست آستر کنید. در صورتی که رنگ آستر، پررنگ‌تر از رنگ مورد نظر شما شد، می‌توانید با پارچه تنظیف آغشته به بنزین، آن را کمرنگ‌تر کنید. پس از این کار، حدودا ۱ تا ۲ ساعت برای خشک شدن آستری نیاز دارید.

علاوه بر پارچه تنظیف می‌توانید از انواع بدون پرز پارچه نیز استفاده کنید. هر قدر پرز پارچه کمتر باشد، آستری نهایی صاف‌تر و یکدست‌تر خواهد بود.

همچنین بهتر است چند ثانیه پس از اجرای شاپان بر روی چوب با پارچه، با یک دستمال خشک و تمیز پارچه را از روی چوب پاک کنید.
همچنین بهتر است چند ثانیه پس از اجرای شاپان بر روی چوب با پارچه، با یک دستمال خشک و تمیز پارچه را از روی چوب پاک کنید.

استفاده از قلم مو برای اجرای شاپان روی چوب

روش دوم برای اجرای شاپان بر روی چوب، استفاده از قلم‌مو است. استفاده از قلم مو در مقایسه با استفاده از پارچه از این نظر بهتر است که ماده آستری، با دست شما برخوردی نخواهد داشت و بهداشتی‌تر است. اما در این روش، معمولا رد قلم مو روی کار باقی می‌ماند و کار نهایی دورنگ و یا روشن و تیره می‌شود. برای از بین بردن این دو رنگی آستری، می‌توانید از یک پارچه تمیز استفاده کنید.

یکی از روش‌های اجرای شاپان بر روی چوب، استفاده از قلم‌مو است.
یکی از روش‌های اجرای شاپان بر روی چوب، استفاده از قلم‌مو است.

استفاده از پیستوله برای اجرای شاپان روی چوب

روش سوم برای اجرای شاپان روی چوب، استفاده از پیستوله است. پیستوله ابزار رنگ آمیزی سطوح مختلف است که از یک مخزن و یک لوله و در نهایت سری مخصوص تشکیل شده است. این روش به رایجی دو روش دیگر نیست. زیرا پیستوله نسبت به قلم مو بزرگ‌تر بوده و به همین علت کنترل آن هنگام کار سخت است و ممکن است کار نهایی، یکدست و تمیز از آب درنیاید. حرکت پیستوله باید حتما یکنواخت و یکدست باشد و درصورت تکرار سطح پررنگ می‌شود و احتمال سایه و روشن شدن کار وجود دارد.

بیشتر بدانید راهنمای نقاشی دیوارهای بافت دار

 اجرای شاپان با پیستوله ممکن بوده اما بهترین گزینه نیست.
اجرای شاپان با پیستوله ممکن بوده اما بهترین گزینه نیست.

جمع بندی

در این مقاله خواندیم که شاپان یکی از پرکاربردترین و قدیمی‌ترین آستری‌های متداول برای رنگ کاری چوب است که سابقه‌ استفاده‌ای طولانی میان نقاشان چوب دارد. از شاپان برای تغییر رنگ چوب به قهوه‌ای و رنگ‌های نزدیک به آن استفاده می‌شود. برای اجرای شاپان بر روی چوب می‌توان از پارچه، قلم مو و یا پیستوله استفاده کرد. پیشنهاد می‌کنیم که اگر وسایل چوبی شما نیاز به رنگ‌کاری و اجرای شاپان دارند، حتما با یک فرد متخصص تماس گرفته و در این زمینه راهنمایی بیشتری دریافت کنید.

آموزش نحوه ترکیب رنگ در نقاشی ساختمان + جدول ترکیب رنگها در نقاشی
خواندن

منابع: آیچوب | فنی‌کاران

2+

آیا از استادکار خدمات منزل و خودرو دریافت کرده‌اید؟

شما با ثبت سفارش رایگان در سایت استادکار، چند پیشنهاد از استادکاران معتبر و متخصص منطقه خود دریافت می‌کنید.

همچنین هزینه پیشنهادی استادکار منتخب‌تان را پس از اینکه کار به اتمام رسید، پرداخت خواهید کرد. در تمامی مراحل، از ثبت سفارش رایگان تا انجام کامل کار، تیم پشتیبانی و اجرایی استادکار در کنار شماست

دریافت خدمات از استادکار
سارا چگینی
سردبیر محتوای بخش دکوراسیون و چیدمان و خانه‌داری وبلاگ استادکار | سارا نویسنده و روایتگری خبره است که باستان شناسی خوانده! سارا می‌گوید که «نویسندگی یکی از هنرهای اصلی من است.» او نگارش خیلی خوبی دارد، عاشق خلق داستان و روایتگری است و به زبان انگلیسی هم مسلط است. او در حوزه نویسندگی وب، مدیریت و تولید محتوای دیجیتال تجربه و تبحر بالایی دارد. سارا چگینی تقریبا به تمامی ابزارهای مورد نیاز حوزه محتوا، ویرایش محتوای تصویری و متنی و آنالیز آن‌ها مسلط است. آشپزی و قنادی از توانمندی‌های خوشمزه ساراست. او دف و پیانو هم (در زمان‌های دور) میزده! سارا کتاب خوار قهاری نیز هست و علاقمند است در موضوعاتی مانند گردشگری و تاریخ و بازاریابی دیجیتال هم بنویسد.