گیربکس یک محفظه مکانیکی است که سیلندرهای دندانه‌دار به هم پیوسته را درون خود نگه می‌دارد که در محورهای مرکزی بچرخند. به محفظه قدرت انتقال خودروها، گیربکس گفته می‌شود که در دو نوع گیربکس دستی و گیربکس اتوماتیک در خودروها قرار داده خواهند شد. از سویی برای آنکه چرخ‌دنده‌ها بتوانند به خوبی کار کنند، از روغن گیربکس استفاده می‌کنند.

روغن گیربکس روان کننده‌ای است که برای کاهش اصطکاک و سایش بین چرخ دنده‌های متحرک استفاده می‌شود. انواع روغن گیربکس با سرعت‌های مختلف چرخ دنده‌ها و همچنین دمای ایجاد شده توسط اصطکاک بین چرخ دنده‌ها انتخاب می‌شود. از این رو برای بسیاری از افراد این سوال پیش می‌آید که آیا می توان از روغن گیربکس دستی به جای گیربکس اتوماتیک استفاده کرد؟ برای پاسخ به این سوال ما قصد داریم در ابتدا نشانه های کم شدن واسکازین، نشانه های خرابی واسکازین و علائم تمام شدن واسکازین را برشماریم تا بتوانیم به موضوع بحث بپردازیم. با استادکار همراه باشید.

نشانه های خرابی واسکازین کدامند؟

در وسایل نقلیه مدرن برای روانکاری اجزای مختلف مکانیکی از مایعات متنوعی استفاده می‌شود. از آنجا که بسیاری از قطعات از فلز ساخته شده‌اند، به روغن سنگین احتیاج دارند که به دلیل گرمای بیش از حد و تماس فلز با فلز قادر به محافظت از اجزا باشد. مایعات روانکاری خودرو نقش بسیار مهمی در عملکرد و عمر کلی یک خودرو دارند و می‌توانند در صورت خراب بودن باعث آسیب جدی در ساخت قطعات شوند. واسکازین یا همان روغن چرخ دنده نقش بسیار مهمی را در این زمینه بازی می‌کند و از این رو خوب است تا با نشانه های خرابی واسکازین آشنا شوید.

بیشتر بدانید مهم‌ترین نکات برای رانندگان تازه کار

یکی از مهم ترین روان کننده های خودرو، واسکازین است که از اصطکاک قطعات جلوگیری می کند.
یکی از مهم ترین روان کننده های خودرو، واسکازین است که از اصطکاک قطعات جلوگیری می کند.

واسکازین نقش بسیار مهمی را در روانکاری قطعات داخل چرخ دنده ایفا می‌کند. هنگامی که روغن گیربکس کثیف یا آلوده می‌شود، می‌تواند اجزا را در معرض خطر سایش سریع و حتی آسیب دائمی قرار دهد. نشانه های خرابی واسکازین می‌تواند به شرح زیر باشد:

نشانه های خرابی واسکازین

  • مدت‌ها است که خودروتان را به تعمیرگاه نبرده‌اید

کلیه وسایل نقلیه به سرویس‌های دوره‌ای نیاز دارند. اگر بیش از مدت زمان تعیین شده پیمایش، خودروتان را به تعمیرگاه نبرده‌اید و واسکازین آن را تعویض نکرده باشید، احتمالا باید خود را برای بروز نشانه های خرابی واسکازین آماده سازید، چرا که روغن‌های قدیمی نمی‌توانند کارایی لازم را داشته باشند.

یکی از نشانه های خرابی واسکازین، این است که گیربکس خودرو شما با صدای بلندی کار می کند که در صورت بروز این نشانه باید نسبت به تعویض آن اقدام نمایید.
یکی از نشانه های خرابی واسکازین، این است که گیربکس خودرو شما با صدای بلندی کار می کند که در صورت بروز این نشانه باید نسبت به تعویض آن اقدام نمایید.
  • گیربکس با صدا کار می‌کند

یکی از نشانه‌های خرابی واسکازین، کار کردن گیربکس با صدا است. چرا که اساس کار واسکازین نرم کردن حرکت قطعات است و اگر واسکازین خراب باشد، نمی‌تواند این کار را به خوبی انجام دهد. لذا در هر بار تعویض دنده و استفاده از چرخ دنده‌ها، گیربکس با صدا کار خواهد کرد.

نشانه های کم شدن واسکازین

گاهی اوقات واسکازین به دلیل مصرف کم شده و نمی‌تواند به خوبی کار کند. نشانه های کم شدن واسکازین به شرح زیر است:

  • مشکل در تعویض دنده

یکی از رایج‌ترین نشانه های کم شدن واسکازین در تغییر ناگهانی دنده‌ها رویت می‌شود. حتی این مشکل در خودروهایی با گیربکس‌های اتوماتیک نیز دیده می‌شود. اگر هنگام تعویض دنده‌ها با تاخیر در انتقال قدرت مواجه شدید، باید بدانید که واسکازین کم شده است.

بیشتر بدانید کلاچ یک طرفه چیست و چه ویژگی هایی دارد؟

مشکل در تعویض دنده یکی از نشان های خرابی واسکازین و یا کم شدن آن است که می بایست نسبت به شارژ و تعویض این روغن اقدام نمایید.
مشکل در تعویض دنده یکی از نشان های خرابی واسکازین و یا کم شدن آن است که می بایست نسبت به شارژ و تعویض این روغن اقدام نمایید.
  • لرزش در انتقال قدرت

یکی دیگر از نشانه های کم شدن واسکازین، لرزش حین انتقال قدرت است. این اتفاق زمانی رخ می‌دهد که موتور سرعت پیدا می‌کند اما انتقال قدرت به موقع صورت نمی‌گیرد. لرزش حین انتقال قدرت تنها یکی از نشانه‌ های کم شدن واسکازین است که نباید از آن چشم پوشی نمایید.

  • صداهای غیر معمول

به طور کلی، انتقال وسیله نقلیه باید بدون صدا باشد. با این حال گاهی ممکن است در برخی از گیربکس‌ها، انتقال قدرت با صداهای ریتمیک همراه باشد. اما گر صداهای غیر معمول به گوشتان رسید، این می‌تواند یکی از نشانه های خرابی واسکازین و یا کم شدن آن باشد.

  • انتقال قدرت پر حرارت

وظیفه واسکازین کاهش حرارت حین اصطکاک قطعات گیربکس است، پس هنگامی که انتقال قدرت با حرارت بالا انجام شود، خبر از کم شدن واسکازین می‌دهد. خوب است بدانید که حرارت بالا در گیربکس بسیار خطرناک است و شما می‌بایست در سریع‌ترین زمان ممکن نسبت به رفع این مشکل اقدام نمایید.

بیشتر بدانید سلکتور گیربکس چیست و روش تنظیم آن به چه صورت است؟

اگر انتقال قدرت از گیربکس با حرارت بالایی انجام می شود، نشانه خرابی واسکازین و کم شدن آن است.
اگر انتقال قدرت از گیربکس با حرارت بالایی انجام می شود، نشانه خرابی واسکازین و کم شدن آن است.
  • نشتی مایع حین انتقال قدرت و تعویض دنده

یکی از بارزترین نشانه های کم شدن واسکازین، نشت مایعات است. وجود واسکازین برای عملکرد صحیح و محافظت از قطعات گیربکس بسیار مهم است، لذا لازم است همیشه اتومبیل و محفظه گیربکس را بررسی نمایید. تشخیص نشتی واسکازین بسیار آسان است، چرا که رنگ آن قرمز است و بوی شیرینی دارد.

علائم تمام شدن واسکازین

و اما ممکن است روغن گیربکس تمام شود. علائم تمام شدن واسکازین به شرح زیر است:

  • سر و صدای زیاد گیربکس حین ایست خودرو

اگر هنگام ایست خودرو، با سر و صدای زیادی از گیربکس مواجه شدید، به این معنی است که واسکازین خودرو تمام شده است و شما باید مجدد این روغن را شارژ نمایید.

  • جا نرفتن دنده

یکی دیگر از علائم تمام شدن واسکازین، جا نرفتن دنده است. از آنجایی که واسکازین وظیفه روانکاری را بر عهده دارد، تمام شدن آن سبب جا نرفتن دنده می‌شود.

اگر دنده خودرو به خوبی جا نمی رود، می بایست واسکازین را بررسی کنید چرا که احتمالا واسکازین گیربکس تمام شده است.
اگر دنده خودرو به خوبی جا نمی رود، می بایست واسکازین را بررسی کنید چرا که احتمالا واسکازین گیربکس تمام شده است.
  • شل شدن کلاچ

هنگامی که کلاچ شل باشد، راننده نمی تواند دنده را جا بزند. در این حالت یعنی چرخ دنده ها درگیر نمی شوند که یکی از علائم تمام شدن واسکازین است.

البته علاوه بر مواردی که گفته شد، سایر علائمی که برای کم شدن واسکازین و خراب شدن آن برشمردیم نیز از جمله علائم تمام شدن واسکازین محسوب می‌شوند.

آیا می توانیم از روغن گیربکس دستی به جای گیربکس اتوماتیک استفاده کنیم؟

در گیربکس‌های اتوماتیک، حرارت بیشتری نسبت به گیربکس‌های معمولی تولید می‌شود. از این رو کربن ایجاد شده در این گیربکس‌ها بیشتر از گیربکس معمولی است، به همین دلیل بهتر است برای هر نوع از گیربکس، روغن مخصوص به آن را استفاده نمایید تا از آسیب رسیدن به قطعات داخلی گیربکس جلوگیری نمایید. پس حین مواجه با نشانه های خرابی واسکازین از روغن مخصوص هر یک از گیربکس‌ها استفاده نمایید.

سخن پایانی

در نهایت باید بگوییم که در صورت بروز هر یک نشانه های خرابی واسکازین و یا اتمام آن، نسبت به تعویض و یا شارژ واسکازین اقدام نمایید تا از آسیب رسیدن به گیربکس خودروتان جلوگیری نمایید.

منابع: crowntransmissions | autoblog

سمیرا نقیبی
سمیرا نقیبی نویسنده استادکار است. سمیرا ریاضی محض خوانده و به نوشتن و ترجمه علاقمند است. حوزه اصلی همکاری وی با استادکار در زمینه خودرو، تاسیسات و تعمیرات و دکوراسیون است اما او به راحتی میتواند در سایر زمینه ها نیز بنویسد. در زمینه هنر از سمیرا سوال کردیم گفت: «خیالبافی یکی از هنر های اصلی من است و در این زمینه دارای ذوق و قریحه هستم!» سمیرا در اوقات فراغتش رمان میخواند و به روانشناسی و فلسفه نیز علاقمند است. مطالب حوزه خودرو، تکنولوژی و سلامت و زیبایی از بهترین مطالبی است که سمیرا در استادکار نوشته که پیشنهاد میکنیم از دستشان ندهید.